Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna Orta Doğu’daki gelişmelere ait değerlendirmelerde bulundu.
Fidan, “Suriye’yi yönetecek gücün Türkiye’yle olduğunu söylemek hakikat olmaz mı?” sorusuna, “Biz asla bu türlü bir şey istemeyiz. Bölgemizde yaşananlardan hepimizin büyük dersler çıkardığına inanıyorum.” diyerek, tahakküm kültürünün bölgeyi mahvettiğine işaret etti.
“Dolayısıyla ne Türk tahakkümü, ne Fars tahakkümü, ne de Arap tahakkümü olmalı. Daima birlikte işbirliğini temel almalıyız.” diyen Fidan, Suriye halkının yanında olunması gerektiğini ve bunun tahakküm üzere görülmemesi gerektiğini vurguladı.
Fidan, PKK terör örgütünün Suriye’deki uzantısı YPG’nin Türkiye için değerli bir tehdit oluşturduğunu belirterek, YPG’nin işgal ettiği yerlerdeki varlığını ve hakimiyetini sürdürmeye çalıştığını tabir etti.
YPG’nin kendisini Batı’ya DEAŞ’la gayrette eden bir küme olarak göstermeye çalıştığını vurgulayan Fidan, şunları kaydetti:
Bu davetlere yönelik yansılara ait Fidan, “Her şey aslında (ABD’nin eski Başkanı) Obama döneminde başladı. O vakit bize yaptıkları açıklama, bunun süreksiz bir düzenleme olduğu istikametindeydi.” dedi.
Türkiye’nin Suriye’de askeri operasyon yapacağı argümanlarına ait soru üzerine, Şam’da yeni idare devrinin başladığını anımsatan Fidan, bu hususun öncelikle yeni idarenin sorunu olduğunu ve bunun çözülmesi durumunda Türkiye’nin müdahalesine gerek kalmayacağını kaydetti.
Fidan, yeni idarenin Suriye’de büsbütün denetimi ele alması gerektiğini vurguladı.
Fidan, Türkiye’nin Suriye’deki Türk askeri varlığının iki gayesi olduğuna, birincisinin Türkiye’ye daha fazla kitlesel göçü engellemek, ikinci amacın de, terörle uğraş olduğuna dikkati çekti.
Türkiye’nin bu iki sıkıntı çözüldüğü takdirde Suriye’de durması için rastgele bir sebebi kalmayacağının altını çizen Fidan, halihazırda bu tarafta yanlışsız adımların atıldığını bildirdi.
Fidan, Suriye’deki durumun gidişatının görülmesi için vakit verilmesi gerektiğine işaret etti.
Suriye’deki yeni idarenin legal muhatap olarak görüldüğünü ve onlarla bağlantı kurulmaya başlandığını aktaran Fidan, Türkiye’nin Şam Büyükelçiliğinin yine faaliyete geçtiği anımsattı.
Fidan, Avrupa Birliği’nin (AB) eninde sonunda Suriye’ye yönelik yaptırımları kaldıracağını düşündüğünü söyleyerek, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Ankara’daki temaslarına değindi.
Fidan, ülkesine dönen Suriyeli mülteci sayısında yavaş bir artış görüldüğünü söyleyerek, daha fazla istikrar ve daha inançlı bir ortam görüldükçe daha fazla insanın geri döneceğini düşündüğünü belirtti. Bakan Fidan, “Ama bunun için şimdi çok erken.” dedi.
Fidan, bu süreçte Rusya ve İran ile görüşüldüğünü ve Türkiye’nin iletilerinin iletildiğini söyleyerek, bölgenin yakın geçmişten büyük dersler çıkardığını belirtti.
Bakan Fidan, son gelişmelerle birlikte Türkiye’nin bölgedeki sorumluluğunun arttığının altını çizerek, Suriye’de yeni kurulan hükümete teknik yardım sağlanması tarafında elinden geleni yapması gerektiğini söyledi.
Suriye’de devlet kurumlarının tamamının çökmüş vaziyette olduğunu hatırlatan Fidan, yeni hükümetin ülkeyi yine inşa etmesi için uğraşlı bir halde çalışması gerektiğini aktardı.
Fidan, Türkiye’nin nüfuzunu Suriye’ye halkına daha fazla yardım ve işbirliği için kullanmak istediğini lisana getirerek, “Özellikle bölge ülkelerinde Türkiye’nin Suriye’de rastgele bir tahakküm peşinde olduğu biçiminde bir izlenim doğmasını istemiyoruz. Biz Suriye’de, öteki kardeş ülkeler ve memleketler arası aktörle ile birlikte çalışmak istiyoruz. Bölgedeki kimi ülkelerin geçmişte yaptıkları yanılgıyı tekrarlamak istemiyoruz. Tahakküme kalkışmak, her şeyden evvel Suriye halkına karşı saygısızlık olur. İkinci olarak da hiçbir ülke Suriye’nin meselelerini tek başına çözemez. Bu nedenle daima birlikte çalışmamız gerekiyor.” dedi.
Fidan, bölgede kimi tansiyonların olabileceğini, herkesi mutlu etmek ve taleplerini tümüyle karşılamanın neredeyse imkansız olduğunu kaydederek, memleketler arası ve bölgesel toplum olarak üzerinde mutabakat sağlanan prensiplere bakılması gerektiğini kaydetti.
Fidan, “ABD’nin YPG’yi destekleyerek bir terör kümesini desteklediğini düşünüyor musunuz?” sorusuna, “Evet” karşılığını vererek, bunun ABD’li yetkililere tekraren, açık açık hatırlatıldığını vurguladı.
Bakan Fidan, “Peki bu siyaset değişmezse, bu sizi Amerika Birleşik Devletleri ile bilhassa de iktidara gelen yeni idareyle bir çarpışma rotasına sokar mı?” sorusuna da, şu karşılığı verdi:
Fidan, öteki bir yol bulunması gerektiğini, Türkiye’nin operasyonlara devam edeceğini vurguladı.
Bakan Fidan, İsrail’in Golan zirvelerindeki işgalini genişletmesine ait, “Olayların birinci günlerinde İsrail tarafından atılan birinci birkaç adım, kimi güvenlik tedbirleri üzere okunabilirdi. Lakin (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu hükümetinin işgal altındaki Golan Tepeleri’ndeki nüfusu iki katına çıkardığını açıklamasının akabinde olay bence bu yeni bir boyut kazandı.” değerlendirmesini yaptı.
“Netanyahu hükümeti bence yalnızca soykırımcı değil, birebir vakitte intihara da meyilli bir hükümet. Bu hükümet, yalnızca bölgemizin, Arapların ve Müslümanların geleceğini değil, Yahudi ve İsrail halkının geleceğini de tehdit ediyor.” diyen Fidan, Netanyahu hükümetinin gelecek için de büyük, berbat bir miras oluşturduğunu söyledi.
“İran’ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’e kulak verecek olursak, çarşamba günü Esad’ın devrilmesinin ABD ve İsrail’in bir planının sonucu olduğunu söyledi. Yani, sanırım onların bakış açısına nazaran, ‘…direniş ekseni’ olarak isimlendirdikleri ‘Bu kırıldı…’ diyorlar. Siz bunu nasıl görüyorsunuz?” sorusuna da, Fidan şu karşılığı verdi:
