Toplumda bunama hastalığı olarak bilinen demans, bilişsel işlevlerde önemli bozulmalarla kendini gösteriyor. Hastalıkla birlikte hafıza, lisan, düşünme, yargıya varma ve davranış hünerlerinde sorunlar oluşuyor. O denli ki demans hastaları bazen yediği yemeği hatırlayamazken, bazen de en yakınlarını tanıyamaz hale geliyor. Kimi hastalarda değerli kişilik değişimleri görülürken, tek başına kıyafet dahi giyemez hale geliyor. Geniş bir yelpazede pek çok sıkıntıyla çaba eden demans hastalarının bilişsel bozuklukları, hafifçe ağıra kadar farklı seviyede görülebiliyor. İrtibat kurmakta zorluk yaşanması, karar vermede zorluk ve en kolay sorunların tahlilinde bile başarısız olunması demansa işaret ediyor.
Demans bireylerde farklı sebepler sonucu ortaya çıkabilen bir hastalık. 6 alt tipi bulunan hastalığın yanlışsız beslenme ile tesirinin azaltılabileceğini anlatan Medipol Mega Üniversite Hastanesi Hafıza Merkezi Diyetisyeni Beyza Tağraf, “Demansın ilerlemesini durdurmak ya da yavaşlatmak, hastaların hayat kalitesini düzgünleştirmek için son derece değerli. Bilhassa hayat stili değişiklikleri ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları, demansın önlenmesinde ve tedavisinde kritik faktörlerin başında geliyor” dedi.
Demansın 6 farklı alt tipi şöyle:
İnsülin direnci ve yüksek kan şekeri bu alt tipin temel nedenleridir. Beslenme tertibi, kan şekeri düzeylerini denetim etmek ve insülin hassaslığını artırmak ismine kritik rol oynar.
Beyindeki iltihaplanma bu alt tipin besbelli özelliğidir. Diyetisyenler, anti-inflamatuar diyetlerle iltihaplanmayı azaltmak için omega-3 yağ asitleri ve antioksidanlar üzere besinleri artırabilirler.
Bu tip, kan şekerinin yüksek olmasından ve glikasyon son eserlerinin (AGEs) birikmesinden kaynaklanır.
Çevresel toksinler, ağır metaller ve kimyasallar beyin üzerinde olumsuz tesirler yaratabilir. Diyetisyenler, detoksifikasyon sürecine yardımcı olacak beslenme planları önererek, bu toksinlerin atılmasını destekleyebilir.
Beynin damarlarında yaşanan tıkanıklıklar ve kan akışındaki bozulmalar bu alt tipin temel özelliklerindendir. Bu tip hastalara bazen diyabetlermiş üzere yaklaşmak gerekebilir.
Baş travmaları ve başa alınan darbeler bu cins demansa yol açabilir. Omega-3 yağ asitleri üzere nöroprotektif besinler, beyin güzelleşmesini destekleyebilir ve demansın ilerlemesini yavaşlatabilir.
Yapılan son çalışmalara nazaran demans hastaları için bireye özel beslenme stratejisi geliştirmenin daha değerli hale geldiğini anlatan Tağraf, “Bu stratejiler, metabolizmayı düzenlemek, iltihaplanmayı azaltmak, toksinlerden arınmayı sağlamak ve beyin işlevlerini düzgünleştirmek üzere amaçlara yöneliyor. Yapılacak beslenme değişiklikleri, demansın gelişimini yavaşlatabiliyor. Hastaların genel sıhhat tablosunda müspet değişikliklere sebep olabiliyor” diye konuştu. Tağraf, kelamlarını şöyle sürdürdü: “Beslenme, bu hastaların tedavisinde büyük farklar yaratırken, uzun vadede hastalığın seyrini olumlu açıdan etkiliyor.”
