2025 yılına ait öngörülerimizi yaparken en yakından takip etmek zorunda olduğumuz değişkenlerden birisi olan ABD Merkez Bankası Fed tarafında işler değişmeye başladı. Bu değişim başta bizim üzere gelişmekte olan ekonomiler için epeyce değerli bir sürece işaret ediyor. Çünkü son Fed toplantısından bu yana genel eğilim Fed’in 2025 yılında en az 2 toplantıda toplamda 50 baz puanlık faiz indirimi yapacağı tarafındaydı.
ABD ekonomisindeki tüm datalar ışığında Fed’in son faiz karar metni ve yeniden Fed üyelerinden gelen kelamlı yönlendirmeler 2025 yılı için kur, enflasyon ve parite iddialarımızın büyük ölçüde oluşmasını sağlamıştı. Fakat bu hafta başında ortaya çıkan tablo birtakım mevzuları revize etmemizi zarurî kılıyor.
İlk olarak Fed’in faizleri uzun mühlet yüksekte tutacağı öngörülüyor. Örneğin, Bank of America (BofA) analistlerine nazaran; Fed’in faiz indirimi döngüsü tamamlanmış olabilir. BofA analistleri daha fazla gevşeme olmayabileceğini hatta çekirdek ferdî tüketim harcamaları enflasyonunun %3’ün üzerine çıkması ve uzun vadeli enflasyon beklentilerinin yükselmeye başlaması durumunda faiz artırımlarının yine gündeme gelebileceğini belirtiyor. Yani 2025’te 2 defa daha indirimini bir kenara bırakın faiz artışı ihtimali bile konuşulmaya başlanmış oluyor. Bu gelişme Batı borsalarını ve tahvil fiyatlarını olumsuz etkiledi.
Goldman Sachs ise biraz daha temkinli bir halde daha evvel 3 olan faiz indirimi iddiasını 2’ye revize etmiş durumda. Goldman analistlerine nazaran ise bu yıl faiz indirimleri Haziran ve Aralık aylarında olacak. Yani bu senaryoya nazaran de 2025 yılının genelinde Dolar Endeksi güçlü kalmaya devam edecek. Fakat piyasa Goldman’ı epeyce optimist görüyor ve bir noktada Goldman’ın öngörülerini revize etmesi gerekecek üzere görünüyor. Pekala tüm bu değişim bizim için ne manaya geliyor?
Öncelikle Dolar Endeksi’nin görece güçlü kalmaya devam etmesi döviz kuru düzeyi üzerindeki baskıyı üst istikametli artıracaktır. Dolar Endeksi bu periyotta son 2 yılın en yükseğine çıkmış durumda. Bu durum döviz kuru geçişkenliğinin yüksek olduğu bu türlü bir periyotta enflasyonist baskı manasına geleektir. Bu baskıyı hafifletmek için TCMB, 2025 yılında faiz indirimi patikasında beklenenden daha düşük oranlarda indirimle hareket ediyor olabilir.
Öte yandan Dolar Endeksi’nin son 2 yılın en yüksek düzeyine çıkmasıyla Euro/Dolar paritesi de son 26 ayın en düşüğüne gerilemiş oldu. Pek çok projeksiyon paritenin bu yıl içerisinde aykırıya dönme ihtimali olduğunu, zıdda dönmese bile 1,01’e yakın düzeylerde uzun bir mühlet hareket edebileceğine işaret ediyor. Bu durum da hammadde ithalatını dolar cinsinden, ihracatı ise yüklü olarak Euro cinsinden yapan Türkiye’nin ihracat karlılığı ve pazar hissesini olumsuz etkileyecektir.
Bu iki duruma bakarak TL’nin gerçek olarak bedelli kalmaya devam edeceği bir süreç için 2025 yılının genelinde sıkılaştırma programının devam edeceğini söz edebiliriz. Bu minvalde 2025, yeniden makroihtiyati önlemlerin konuşulacağı ve regülasyonların ağır olacağı bir yıl olacak. Bu regülasyonlardan ise en çok krediler tarafının etkileneceğini öngörebiliriz.
