Daha evvel yeniden Gannuşi hakkında bu köşede söylemiş olduğum bu sözleri bugün hatırlamamın sebebi Gannuşi’nin bugün fikirlerinin tartışılıp, hayır duasının alınıp tavsiyelerine kulak verilmek yerine zindanlara tıkılması. İslam Dünyasının aslında içinde bulunduğu bir türlü giderilemeyen geri kalmışlığın öteki bir sebebini aramamızı gereksiz kılan bir durum.
Marsh’ın Ankara’daki toplantıda sunduğu kitabı Gannuşi’nin yayınlanmış on makalesinin yanısıra onunla demokrasi kavramı ve İslam devleti kavramı üzerine yaptığı 80 sayfayı aşkın yazışmaya yer veriyor. Marsh Gannuşi’nin siyasete ait stilini açıklarken, bir siyasetçinin kendini izole etme lüksüne sahip olmadığı, herkesle etkileşim halinde olması ve birlikte çalışması gerektiğine vurgu yaptı.
Türkiye’nin İslam dünyasında ve dünyada liderlik pozisyonuna gelmesini sağlayan demokratik adımların kıymetine değinen Marsh ayrıyeten Pir Gannuşi ile demokrasi, çoğulculuk ve laiklik kavramları üzerine gerçekleşen diyaloğun içeriğini kıymetlendirdi.
Marsh’a nazaran Fransız laikliğine dayanan ve dini tümüyle reddeden Burgiba’nın laik Tunus tecrübesinin, Gannuşi’yi, etik ve kıymetler sisteminin dışlanmasının ve bunun sonucunda halkın ve ülkenin maruz kaldığı tecavüzlerin doğurduğu tehlikelerden milleti koruyacak yeni siyasal kavramlar geliştirmeye teşvik etmiş olabileceği tespitini yaptı.
Yazışmalarda Gannuşi’nin, siyasal hareketin temelinin toplum üyeleri ortasındaki mutabakat olduğu, insanları belli bir dini yahut ideolojiyi benimsemeye zorlamaya kimsenin hakkının olmadığı ve siyasi inanç özgürlüğüne ve kişisel özgürlüğe hürmetin temel olduğu tarafındaki vurgular öne çıkıyor.
Siyaset bilimci Marsh’ın Gannuşi’yi ve kanılarını tartışan sunumu Gannuşi’nin niyetlerinin siyaset ve toplumsal bilimciler nezdinde nasıl bir bağlama oturduğunu göstermesi açısından pahalıydı.
