Rusya-Ukrayna ve Filistin-Sûriye sınırındaki savaşlar birbirinden kopuk, tesâdüfen tıpkı vakit diliminde ortaya çıkan savaşlar değildi. Yaşanan sıcak süreçler bu durumu bize daha berrak olarak gösteriyor.
Sessiz ve derinden işleyen İsrâil-Rusya bağlarının
bu bağları dokuduğunu düşünüyorum.
Rusya ile İsrâil ortasında târihî ilgiler mevcut. Bu noktadan bakıldığında Rusya’daki Yahudi varlığı binbeşyüz sene evveline dayanır. Bunun bir hasımlık târihi olduğunu da biliyoruz. Ortodoksların Musevilere karşı geliştirdiği yaygın ve ağır hasımlık 19.Asırda tepe yapmış ve çeşitli pogromlara sebebiyet vermiştir. Bunların ortasında 1881-1882 pogromları çok acımasız deneyimler olarak târihe geçmiştir. Lâkin
anti semitizm konusunda Hitler ve Nazizm Avrupa’da ve Rusya’daki antisemitizme rahmet okutacak derecede i
leri gitti. Dahası, Bolşevik Rusya, nazizme karşı çok ağır bir bedel ödeyerek onu yenince,
Rusya’daki antisemitzmin târihi halının altına süpürüldü;
unutuldu gitti.
Soğuk Savaş esnâsında Sovyet Rusya ile İsrâil ortasındaki münâsebetler elbette güzel değildi. Sovyetler ,İsrâil’e karşı BAAS rejimlerini ve Filistin direnişini destekledi. Lakin bu, dinî farklılıklara dayanmadığı , antisemitizm ile alâkası olmadığı ve büsbütün Sovyetlerin reelpolitik ve ideolojik sebeplerden temellendiği için İsrâil tarafından o kadar da
bağışlanmaz bir İsrâil aksiliği
olarak muamele görmedi. Sonuçta mâdem ABD İsrâil’i destekliyordu; Sovyetler Birliği de Arapları destekleyecek değil miydi?.
Soğuk Savaş sonrasında
Rusya’dan İsrâil’e çok büyük ve istekli bir göç
yaşandı. Bu topluluklar ile Rusya ortasındaki ekonomik ve kültürel bağların son derecede sıcak olduğunu söyleyebiliriz.( Ortada bir buluşma noktası olan, güneyi ve kuzeyi ile Kıbrıs’ın jeopolitkasını bu bağı devre dışı bırakarak hesaplamak son derecede eksik kalır. Rusya-Kıbrıs ve İsrâil-Kıbrıs münâsebetlerine çok dikkat etmek şarttır).
Rusya-Ukrayna savaşının Rusya’nın tek taraflı yayılmacılığı olarak değerlendirenler olağanüstü yanılıyor. Bu savaş Angloamerikan blok tarafından hazırlandı, kışkırtıldı ve patlatıldı. Biraz târih bilen herkes düzlük Ukrayna topraklarının Rusya için yumuşak karın olduğunu bilir.
Rusya bu savaşa, bir fâtih azmiyle girmedi.
Ukrayna’nın ardında NATO tabanlı Angloamerikan güçbirliğinin olduğunu biliyordu. Dahası, bu savaşın 1970’lerden beri Rusya’nın en büyük can damarı olan Avrupa’yı kendisine kaybettireceğini de gördü. Fakat savaşı başlatmaktan diğer dermanı kalmadı.(Bu değerlendirmeler Rusya’yı haklı görmek ismine değildir. Ukraynalı militarist takımları ise katiyen sorumsuz görür). Angloamerikan çekirdek, bu savaşta Çin’in Rusya’ya sonlu takviye verebileceğini hesaplamıştı. Dayanak beklentilerin biraz üzerine çıktıysa da kayda bedel olmaktan uzak kaldı. Hesaplamalarda temel önemli olan
Hindistan’ın ne yapacağıydı.
Bilhassa İngiltere eski sömürgesinin kendilerine yakın durarak Rusya’yı yalnız bırakacağını öngördü. Fakat o denli olmadı. Hindistan Rusya’nın nefes borusu oldu. Bu arada
ABD’nin Afganistan’dan çekilmesi
çok vahim bir kusur oldu.( Angloamerikan çekirdek kanaatimce bu hadise üzerine çatlamaya başladı. İngitizler,muhtemelen ABD’nin bu karârı karşısında saçlarını başlarını yolmuştur).
Gelelim madalyonun başka tarafına. Gazze savaşı ise
Levant kıyılarının mutlak olarak İsrâil’in denetimine girmesini
hedefliyordu.
Hayfa’nın
rakibi olabilecek her kıyı kenti ya
Beyrut’da
olduğu üzere yok edilmeli yahut
Gazze’de
olduğu üzere İsrâil’in denetimi altına girmeliydi. Hayfa’nın mümkün rakiplerinden birisi de
Lazkiye
idi. Burada İsrâil’in karşısına tuhaf bir formda Rusya ve İran çıkıyordu. Kritik gelişme, Sûriye’de İran ile çalışan
Rusya’nın ,İsrâil’in Esed’e ve ona müzâhir İran güçlerine karşı yaptığı atakların Rusya tarafından asla engellenmemesiydi.Buna karşılık İsrâil de Rusya-Ukrayna savaşına asla taraf olmadı.
Son hâdiseler İran’ı Akdeniz’den tard etti. Rusya’nın ise kısa süren bir tereddütten sonra geri döndüğüne şâhit oluyoruz. Bu Levant ve Doğu Akdeniz’de, sıkı bir İsrâil-Rusya ittifâkına işâret eder.
Trump, Avrupa’yı açıkta bırakarak ve NATO’yu ekarte ederek ABD’yi Rusya’ya yakınlaştırdı. Bu da artık
neosiyocon
kadrolarca yönetim edilen
ABD’nin İsrâil-Rusya ittifâkına direkt eklemlenmesi
mânâsına gelir.Bu kümeye dâhil olan öteki global gücün,
Mumbai-Hayfa sınırından öteki bir şey düşünmeyen
Hindistan olduğuna işâret etmek ayrıyeten gerekir mi, bilemiyorum. Bu sınırın ne kadar
İslâm ve Müslüman düşmanı olduğunu
akıldan çıkarmamak gerekiyor.
Avrupa ile bir arada açığa çıkan öbür bir güç ise Çin. Şi Jinping’in Moskova ziyâretini hatırlıyorum. Putin onu otomobiline uğurlarken ortalarında geçen ve her ikisinin yeni bir dünyâ tesis etmekteki kararlığını vurgulayan konuşma çok dokunaklıydı. Sanki şu ortalar bu türlü bir diyalog mümkün mü sorusu dudaklarda acı bir tebessümden öbür ne verir ki? Çin, muhtemelen Rusya ile olan yakınlığının Hindistan-Rusya yakınlığının çok gerisinde olduğunu her vakit biliyordu. Çinli başkanların buruklaşmış olsalar da ağlamadıklarını düşünüyorum. Rusya-Çin münâsebetlerinin şimdiki seyri sahiden de tâkip edilmeye muhtaç.
Şimdilik belirsizliğini koruyan başka bir güç ise İran.
İran, Rusya’yı ve Hindistan’ı ortaya koyarak ABD ve İsrâil’den gelecek ağır darbeyi yumuşatmanın kederinde.
Göreceğiz.
İyot gazı üzere açığa çıkan
Avrupa ve İngiltere,
şayet çok sağın yükselişini, en az on sene kadar durduramazsa zati küme düşecek.
Avrupa’nın tek çıkış yolu, kendisi üzere açığa düşmüş olan Çin ile bir halde başka bir lig oluşturmak.
Bunun öncü kimi telaffuzlarını yakalamak mümkün. Nasıl olur bilmiyorum, fakat dünyânın ve özellikle Avrupa devletlerinin Trump’ın aşırılıklarını dengeleybilecek öteki bir talihleri yok.
Türkiye şimdilik epeyce ustalıklı olarak her iki ligte de yeri olduğunu, birisini başkasının yerine koymadığını hissettiren bir performans tâkip ediyor. Ancak bu, dünyâ dengesizliğinin karar sürdüğü nispette; o da şimdilik mümkün.
Dünyâ dengesizliğinin vârit olduğu yerde istikrar siyâseti
güdülebilir. Ancak dünyâ istikrarının bir formda kurulduğu yerde tutumunuzun net olması gerekir. Sıkıntı, ışıksız ve çok kritik bir tüneldeyiz..
