‘BESA Center’a nazaran, -ki pek bilindik/etkili İsrail Think-Tank’ıdır-Şam’ın el değiştirmesinin akabinde Ankara-Tel Aviv bağlarının bir boyutu da şöyle…
‘Türkiye neden bütün güç yollarını istiyor’ (04/01) başlığı altında kabaca bir açılış yapmıştık bu konuya…
Körfez, Irak-Suriye, Azerbaycan-Kafkasya, Balkanlar-Doğu Avrupa, Ukrayna ve Kıbrıs-Akdeniz-hatta Kuzey Afrika miğferini birleştiren, buradan ‘enerji toplayıp, taşıyacak’, ‘bölgesel’ tanımının en hacimli şebekelerini birleştiren bir ‘Türk Havzası’…
***
Tabii epey karışık, binbir hesap/dengeyi kollamayı/yönetmeyi gerektiren, orta vadeli (5-10 yıl), kademeli bir süreçtir. İsrail-Gazze-Şam konjonktürü ile Rusya-Ukrayna savaşının bugün içinde bulunduğu kurallar da bu gelişmeye tesir etti…
Irak’ta Barzani idaresinin Kerkük de dahil petrol gelirlerine paydaşlık için Bağdat idaresine bir cins ültimatom vermesi de, Suriye’de Amerika müdafaasındaki terör örgütlerinin elindeki petrol kaynaklarının akıbeti de, ta ‘Kuzey Akım Doğalgaz Boru Hattı’na yapılan Batı tipi sabotaj da, Türkiye-Irak ortasındaki ‘Refah Sınırı Projesi’ de, Azerbaycan-Ermenistan savaşı, Zengezur açmazları, İran çıkışlı güç problematikleri de, hepsi dahildir…
Nihayet, savaş sürerken bile Avrupa’ya güç taşımaya devam eden Avrupa’ya giden Rus çizgisinin, Kiev idaresinin muahedeyi uzatmamasıyla 1 Ocak sabahı kesilmesi yeni kriz değilse de, yeni koşullar yarattı. Kriz yaratmadı zira Avrupa zati bu kanaldan bağımlılığını yaklaşık yüzde 20’ye kadar azaltmıştı. Bugün gereksinimin büyük kısmını ABD karşılıyor!
***
Enerji belgesi, global çekişme ve savaşların sebep-sonuç bağlantılarını açıklayan en stratejik başlıklardan birisi…
***
Türkiye’nin refahını etkileyen büyük kalemlerden ikisi güç ve terördü. Hâlâ da önemli tesirleri bulunuyor. Lakin Ankara’nın bu iki kalemdeki temel kabulü, başlangıçta kendisinde bulunmayan “savunma” ve “enerji kaynaklarında” bağımsız kalma planıdır…
Savunma gereksinimlerinde “neredeyse tamamen” diyebileceğimiz kadar, birincil güç gereksinimlerinde da “tamamen” dışarıya bağlı, bağımlıydık. Bu da ülkenin tüm “bağımsızlık” arayışlarına ağır tehdit oluşturuyor, politik gücü kırıyordu…
Savunma sanayindeki gelişmeler büyük oranda bu mecburiyeti savuşturdu. Bitmedi fakat en azından “düşünce biçimimizi” değiştirdi. Yerlilik oranı arttığı kadar ihraç eserleri ortaya çıktı…
Enerjide ise dışarı bağımlılık o kadar yüksek ve sonluydu ki, üretim arayışları yerine alımlarımızı farklı ülkelere dağıtarak riski azaltmaya çalışıyorduk. Bu siyaset da doğrudur lakin özünde yalnızca yamadır. Sonuçta yeraltı kaynağımız yoktu yahut bulamıyorduk. Lakin petrol ve doğalgaz aramalarında elde ettiklerimiz merhem olmaya başladı…
